Cây su su trồng vào tháng mấy

Su su là món ăn rất quen thuộc đối với mâm cơm gia đình Việt chúng ta. Đây là loại quả lành tính, khi ăn rất mát cho cơ thể. Nhiều người thường ăn su su để giảm cân, ngừa mụn, làm đẹp da, tăng cường độ chắc khoẻ của hệ xương, tim, não cũng như hỗ trợ hệ tiêu hoá. Kỹ thuật trồng cây su su cũng không quá khó, chỉ cần bạn nắm được các bước là được. Vậy cây su su trồng vào tháng mấythì tốt nhất? Hãy cùng tìm hiểu ngay với bài viết này của LISADO nhé!

Cây su su trồng vào tháng mấy là tốt nhất?

Hiện nay, khi công nghệ và kỹ thuật lai tạo phát triển, chúng ta có thể trồng được một giống cây nhiều mùa vụ khác nhau. Đặc biệt là su su lại là loại cây dễ thích nghi nên bạn có thể trồng được quanh năm để ăn quả.

Tuy nhiên, đây là cây rau ưa tiết trời lạnh. Do đó, nếu muốn cây phát triển tốt và cho năng suất quả cao nhất thì bạn nên trồng su su vào khoảng từ tháng 9 âm lịch(tương đương tháng 10-11 dương lịch). Nếu gieo trồng ở thời điểm này thì bạn sẽ có thể thu hoạch quả su su từ tháng 12 cho đến tận tháng 3 năm sau.

Theo kinh nghiệm của các nông hộ chuyên canh su su tại miền Bắc, việc trồng vào đầu mùa thugiúp cây tận dụng được nhiệt độ mát mẻ, độ ẩm không khí cao và lượng mưa vừa phải để phát triển bộ rễ khỏe mạnh. Khi bước sang mùa đông, cây đã đủ lớn để chịu được những đợt rét đậm, rét hại nhưng vẫn ra hoa và đậu quả tốt.

Đối với khu vực miền Trung và miền Nam, nơi khí hậu ấm áp quanh năm, bạn có thể linh hoạt thời gian gieo trồng hơn. Tuy nhiên, để đạt năng suất cao nhất, nên ưu tiên trồng vào cuối mùa mưa(tháng 8-9 dương lịch) hoặc đầu mùa khô(tháng 10-11 dương lịch) khi nhiệt độ trung bình dao động từ 20-25°C – ngưỡng lý tưởng cho sự sinh trưởng của su su.

Bảng phân tích thời vụ trồng su su theo vùng miền

Kỹ thuật trồng cây su su tại nhà

Nhìn chung thì kỹ thuật trồng cây su su khá đơn giản, bạn chỉ cần áp dụng đúng các bước cơ bản. Cụ thể thì bạn cần xác định thời vụ, cách gieo trồng, cách chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh tốt.

Bạn hoàn toàn có thể trồng cây su su bằng quả giống đã có mầm. Nếu như trồng theo cách này, bạn cần chọn quả giống to, gai cứng, mầm to khỏe mới nhú để có hiệu quả tốt nhất.

Bước 1: Lựa chọn và xử lý quả giống

Quả giống su su chất lượng là yếu tố tiên quyết quyết định đến tỷ lệ nảy mầm và sức sống của cây. Bạn nên chọn những quả su su có trọng lượng từ 300-500g, vỏ xanh đậm, không bị dập nát hay sâu bệnh. Đặc biệt, ưu tiên những quả có gai cứng, phân bố đều trên bề mặt – đây là dấu hiệu của giống su su thuần chủng, sinh trưởng khỏe mạnh.

Để kích thích mầm nảy nhanh và đồng đều, bạn có thể áp dụng quy trình sau:

• Ngâm quả trong dung dịch Rootonehoặc B1nồng độ 20ppm trong 6-8 giờ để kích thích phát triển rễ
• Đặt quả vào khay xốp có lót vải ẩm, để nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp
• Phun sương nhẹ 2 lần/ngày để duy trì độ ẩm 70-80%
• Sau 7-10 ngày, mầm sẽ nhú dài 3-5cm, đây là lúc thích hợp để xuống giống

Bước 2: Chuẩn bị đất và hố trồng chuẩn kỹ thuật

Sau khi quả giống đã nảy mầm, bạn cần đào hố rộng khoảng 80-100cm, có chiều sâu 40-50cm. Bạn nên đổ nhiều mùn rác, phân bón vào hố và để tầm một tuần rồi hẳn đặt quả giống xuống. Khi trồng, các hố cần được đào thẳng hàng, cách nhau 2.5-3.0m.

Đất trồng su su lý tưởng là đất pha cáthoặc đất thịt nhẹ, tơi xốp, có độ pH từ 5.5-6.8 và khả năng thoát nước tốt. Nếu đất của bạn quá chua (pH < 5.0), cần bón thêm 200-300g vôi bột/hố trước khi bón phân hữu cơ 2-3 tuần.

Mỗi hố trồng, bạn bón 10-15kg phân chuồngđã hoai mục hoàn toàn, 1kg supe lân, 1kg kali sunfat, thêm mùn bã rơm rạ thì sẽ tốt hơn nữa. Trộn đều phân với đất rồi lấp kín hố, tạo thành luống cao 15-20cm so với mặt đất để tránh úng nước trong mùa mưa.

Nếu bạn muốn giàn to quanh nhà hoặc trồng quy mô vườn, thì nên trồng mỗi lỗ 3-4 quảvà cách nhau 30-40cmtheo hình tam giác hoặc vuông để tối ưu không gian. Sau đó, bạn hãy lấp đất phủ kín quả, chỉ để hở mầm và tiến hành chăm sóc cho cây.

Bước 3: Kỹ thuật xuống giống đúng cách

Khi hố trồng đã chuẩn bị xong, bạn đặt quả su su có mầm vào giữa hố với phần mầm hướng lên trên, nghiêng 45 độ. Lấp đất phủ kín 2/3 quả, để lộ phần mầm và 1/3 thân quả phía trên. Điều này giúp quả không bị úng nước, đồng thời mầm dễ dàng vươn lên và phát triển.

Sau khi trồng xong, tưới nước nhẹ nhàng bằng bình phun sương hoặc vòi tưới hoa có đục lỗ nhỏ để không làm xói mòn đất xung quanh gốc. Trong 7-10 ngày đầu, duy trì độ ẩm đất ở mức 60-70% bằng cách tưới nhẹ mỗi ngày vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát.

Cách chăm sóc cho cây su su ra nhiều quả

Cây su su ưa thời tiết mát mẻ, do đó nếu bạn trồng cây su su vào mùa hè hãy đảm bảo cây được che chắn nắng cho quả giống lúc mới trồng. Khi cây đã mọc đều, bạn cần làm giàn theo kiểu giàn mướp với chiều cao tùy theo gia chủ.

Khi su su mọc dài 1-1.5mthì bạn cần cắm cành tre, nứa cho cây leo lên giàn. Hãy bố trí, san dây cho đều và tuyệt đối không được đánh cành, bấm ngọncủa su su như đối với bầu bí. Nếu muốn cây phát triển nhanh, cho quả sai thì hãy bón phân ure hoặc nước tiểu pha loãng vào quanh gốc cây nhé!

Khi trồng su su, sau khoảng 2-3 thánglà bạn đã có thể tiến hành thu hoạch. Lưu ý rằng quả su su rất nhanh già, nên nếu để quá lâu thì su su sẽ cứng vỏ và không còn ngọt.

Quy trình tưới nước khoa học

Su su là cây ưa ẩm nhưng không chịu được úng nước. Trong giai đoạn sinh trưởng thân lá (30-60 ngày sau trồng), bạn cần tưới nước đều đặn 2 lần/ngàyvào sáng sớm và chiều mát, mỗi lần khoảng 5-7 lít nước/gốc tùy theo độ ẩm đất và thời tiết.

Khi cây bước vào giai đoạn ra hoa đậu quả, giảm tần suất tưới xuống còn 1 lần/ngàyhoặc 2 ngày/lần, nhưng tăng lượng nước lên 8-10 lít/gốc để cây có đủ độ ẩm nuôi quả. Tránh tưới nước vào buổi trưa nắng gắt vì sẽ gây sốc nhiệt cho rễ cây.

Chế độ bón phân tăng năng suất

Để cây su su sinh trưởng khỏe mạnh và cho năng suất quả cao, bạn cần thực hiện chế độ bón phân theo từng giai đoạn:

• Giai đoạn 1 (0-30 ngày sau trồng):Bón phân đạm urênồng độ 0.5% (50g/10 lít nước), tưới quanh gốc cách gốc 20-30cm, mỗi 10 ngày 1 lần để kích thích cây phát triển thân lá
• Giai đoạn 2 (30-60 ngày):Tăng nồng độ phân lên 1% và bổ sung thêm phân NPK 16-16-8với liều lượng 100-150g/gốc, bón cách gốc 40-50cm, sau đó vun đất và tưới nước kỹ
• Giai đoạn ra hoa đậu quả (60-90 ngày):Chuyển sang bón phân NPK công thức 15-5-25hoặc 13-5-26giàu kali để quả to, căng mọng. Liều lượng 150-200g/gốc, bón 2 lần/tháng
• Giai đoạn thu hoạch:Bón phân kali sunfathoặc phun phân lá có chứa kali, canxi, để tăng độ giòn ngọt cho quả

Ngoài ra, bạn có thể sử dụng nước tiểu người ủ chua(ủ 7-10 ngày) pha loãng theo tỷ lệ 1:10 với nước sạch, tưới 1 lần/tuần vào gốc cây. Đây là nguồn đạm hữu cơtự nhiên, giúp cây xanh tốt và hạn chế sâu bệnh.

Làm giàn và dẫn dây khoa học

Giàn su su nên được thiết kế vững chắc, có khả năng chịu tải từ 200-300kg vì khi cây trưởng thành, khối lượng thân, lá và quả rất lớn. Chiều cao giàn lý tưởng là 2-2.5m, nếu làm giàn quá cao sẽ khó thu hoạch và chăm sóc.

Bạn có thể sử dụng cột bê tông, sắthoặc tre nứalàm trụ giàn, khoảng cách giữa các trụ 2.5-3m. Lưới giàn có thể dùng lưới thép B40, dây thép bọc nhựahoặc lưới nilonkích thước mắt lưới 15x15cm hoặc 20x20cm.

Khi cây cao khoảng 40-50cm, bạn dùng dây nilon hoặc dây co giãn buộc nhẹ nhàng ngọn cây vào giàn, sau đó cây sẽ tự leo và bám víu. Hàng tuần, bạn cần kiểm tra và điều chỉnh hướng leo của cây để tán lá phân bố đều trên giàn, tránh chồng chéo quá dày gây úng bóng và sâu bệnh.

Lưu ý quan trọng về cắt tỉa

Khác với bầu hồ lô, cây su su tuyệt đối không nên bấm ngọn hay cắt tỉacành quá nhiều. Cây su su ra quả trên cả cành chính và cành phụ, nếu cắt bỏ sẽ làm giảm năng suất đáng kể.

Bạn chỉ nên loại bỏ những lá già, lá vàng úa, lá bị sâu bệnh để tập trung dinh dưỡng cho quả. Khi thu hoạch xong, vào cuối vụ, bạn có thể cắt tỉa mạnh để kích thích cây ra lộc mới cho vụ sau.

Cách giữ cho quả non đậu nhiều

Sau khi cây su su ra hoa, đậu quả mà bạn muốn giữ quả non thì cần phải bổ sung thêm dưỡng chất cho cây nuôi quả. Cụ thể, bạn hãy bón thêm phân NPK, phân kaliquanh gốc.

Thời điểm ra hoa và đậu quả là giai đoạn cây cần nhiều dinh dưỡng nhất, đặc biệt là kalivà photpho. Thiếu hụt dinh dưỡng sẽ khiến hoa rụng, quả non bị vàng úa và rụng hàng loạt – hiện tượng gọi là “thối bầu” hoặc “chảy quả”.

Biện pháp dinh dưỡng chuyên sâu

Khi cây bắt đầu ra hoa (thường sau 50-60 ngày trồng), bạn cần thực hiện:

• Bón phân NPK 13-5-26hoặc 15-5-25với liều lượng 150-200g/gốc, bón 2 lần/tháng vào gốc cây
• Phun phân lá Bayfolan, Đầu Trâuhoặc các loại phân bón lá chứa vi lượng (, , magie) theo hướng dẫn, 7-10 ngày/lần vào buổi chiều mát
• Bổ sung canxihoặc canxi nitratnồng độ 0.3-0.5% để quả không bị nứt, thối đầu
• Tưới đủ ẩm 70-80%, tránh để đất khô quá sẽ làm quả non rụng

Kỹ thuật thụ phấn tăng tỷ lệ đậu quả

Su su là cây lưỡng tính, có cả hoa đực và hoa cái trên cùng một cây. Tuy nhiên, hoa đực thường nở trước hoa cái 3-5 ngày, dẫn đến việc thụ phấn tự nhiên không hiệu quả, tỷ lệ đậu quả thấp.

Để khắc phục, bạn có thể thực hiện thụ phấn nhân tạovào buổi sáng sớm (6-8 giờ) khi hoa vừa nở. Dùng lông vũ mềm hoặc cọ nhỏ, chấm phấn hoa đực rồi chuyển sang nhụy hoa cái. Phương pháp này giúp tăng tỷ lệ đậu quả lên 40-60%.

Ngoài ra, việc trồng nhiều cây su su gần nhau (3-4 cây/hố) cũng giúp tăng cường thụ phấn chéo tự nhiên nhờ gió và côn trùng.

Phòng trừ sâu bệnh hại cây

Cây su su dù dễ trồng, nhưng rất hay bị bệnh rệp muộitấn công, đặc biệt trong thời kỳ sinh trưởng và cây cao khoảng 0.5m. Lúc này, nếu bị bệnh sẽ khiến cho ngọn su su bị quăn và không thể phát triển tốt. Chắc chắn là sau đó thì cây sẽ không nhiều quả. Bên cạnh đó, quả su su non khi mới đậu cũng thường bị ong chích khiến cho quả bị “eo” và rụng đi hoặc còi cọc không ngon.

Để hạn chế sâu bệnh hại cây, bạn cần phòng trừ sâu bệnh cho cây su su thật tốt. LISADO khuyến khích bạn nên làm giàn thấp, đồng thời có biện pháp xua đuổi côn trùng gây hại bằng việc phun các chế phẩm chuyên dụng nhưng đặc biệt an toàn với sức khỏe.

Các loại sâu bệnh thường gặp và biện pháp xử lý

1. Bệnh rệp muội (Rệp sáp)

Đây là bệnh phổ biến nhất trên cây su su, thường xuất hiện khi cây cao 30-50cm. Rệp hút nhựa non ở ngọn, mặt trái lá non, tiết ra chất dịch nhầy làm lá quăn, biến dạng, ngọn cây bị đen và kìm hãm sinh trưởng.

Biện pháp phòng trừ:

• Phun dung dịch tỏi + ớt + rượu trắng(100g tỏi + 50g ớt giã nhuyễn, ngâm trong 500ml rượu 30 độ trong 7 ngày, lấy nước cốt pha 1:20 với nước) phun 3 ngày/lần
• Sử dụng dầu neem0.5% hoặc xà phòng thiên nhiên1% phun 5-7 ngày/lần
• Nếu mức độ nặng, dùng thuốc Imidacloprid 20hoặc Thiamethoxam 25WGtheo hướng dẫn, ngừng phun trước thu hoạch 14 ngày
• Thả bọ rùa(thiên địch tự nhiên của rệp) lên giàn để kiểm soát sinh học

2. Bệnh phấn trắng (Sương mai)

Bệnh xuất hiện khi độ ẩm cao, nhiệt độ 20-25°C. Biểu hiện là lớp bột trắng trên mặt lá, cuống lá, sau đó lá vàng, héo và rụng.

Biện pháp phòng trừ:

• Cắt bỏ lá bị bệnh, tập trung tiêu hủy
• Phun lưu huỳnh sinh học0.3% hoặc dung dịch baking soda 0.5%(5g/1 lít nước) 5 ngày/lần
• Giảm độ ẩm, tăng cường thông gió bằng cách tỉa bớt lá già dày đặc

3. Sâu đục quả (Ong vò vẽ)

Ong cái đục lỗ vào quả non để đẻ trứng, làm quả bị biến dạng, có vết lõm “eo” hoặc rụng non.

Biện pháp phòng trừ:

• Bao trái bằng túi ni lông hoặc túi giấy báokhi quả non đường kính 3-4cm
• Treo bẫy ongmàu vàng có phủ keo dính xung quanh giàn
• Phun thuốc sinh học Bt(Bacillus thuringiensis) hoặc Abamectin 1.8ECvào buổi chiều khi ong hoạt động yếu

4. Bệnh thối rễ, thối gốc

Do đất bị úng nước kéo dài, nấm Phytophthora và Pythium phát triển gây thối rễ, cây héo vàng và chết.

Biện pháp phòng trừ:

• Đảm bảo hệ thống thoát nước tốt, tránh úng đọng
• Tưới Trichodermahoặc Trichodanvào gốc 15 ngày/lần để ức chế nấm gây bệnh
• Bón vôi bột quanh gốc 50-100g/cây để điều chỉnh độ pH và diệt nấm

Nguyên tắc phòng trừ tổng hợp an toàn

Để su su phát triển khỏe mạnh và an toàn thực phẩm, bạn nên áp dụng chiến lược IPM (Quản lý dịch hại tổng hợp):

• Phòng ngừa trước, điều trị sau:Sử dụng giống khỏe mạnh, đất sạch bệnh, bón phân cân đối
• Ưu tiên biện pháp canh tác:Luân canh, vệ sinh vườn sạch, tỉa bớt lá già
• Sử dụng chế phẩm sinh học:Trichoderma, Bt, dầu neem, tỏi, ớt
• Hạn chế thuốc hóa học:Chỉ dùng khi mức độ bệnh nặng, ngừng phun trước thu hoạch 14-21 ngày
• Quan sát thường xuyên:Kiểm tra cây 2-3 lần/tuần để phát hiện sớm

Những sai lầm phổ biến khi trồng su su cần tránh

Qua khảo sát thực tế tại các vùng trồng su su chuyên canh, LISADO tổng hợp một số sai lầm thường gặp làm giảm năng suất:

• Trồng quá dày:Nhiều người trồng 5-7 cây/hố hoặc các hố cách nhau chỉ 1-1.5m, dẫn đến cây chen chúc, thiếu ánh sáng, sâu bệnh phát triển mạnh
• Bấm ngọn quá sớm:Cắt ngọn khi cây mới cao 0.5-0.7m khiến cây sinh trưởng chậm, ra hoa muộn và năng suất thấp
• Bón phân đạm quá nhiều:Chỉ bón urê hoặc phân chuồng liên tục làm cây tốt lá nhưng ít quả, dễ bị sâu bệnh
• Tưới nước thiếu hoặc ngập úng:Để đất khô nứt nẻ hoặc tưới ngập gốc đều gây rụng hoa, rụng quả
• Không làm giàn hoặc giàn quá thấp:Cây leo sát đất, quả dễ bị bệnh và khó thu hoạch
• Bỏ mặc không chăm sóc:Cho rằng su su “dễ sống” nên trồng xong không bón phân, không phòng trừ sâu bệnh

Kinh nghiệm thu hoạch và bảo quản su su tươi lâu

Thời điểm thu hoạch phù hợp quyết định trực tiếp đến chất lượng và giá trị thương phẩm của quả su su. Quả su su non thường được thu hoạch khi:

• Quả đạt kích thước 10-15cmchiều dài, 6-8cmđường kính
• Vỏ quả còn xanh non, gai mềm, chưa cứng hóa
• Khi bóp nhẹ vào quả, cảm giác săn chắcnhưng vẫn còn độ đàn hồi
• Thu hoạch vào buổi sáng sớmhoặc chiều mát để quả tươi lâu

Nếu để quả quá già (trên 20 ngày tuổi), vỏ sẽ cứng, gai nhọn, thịt quả bở, mất vị ngọt tự nhiên. Một cây su su trưởng thành có thể cho thu hoạch liên tục trong 4-6 tháng với tần suất 2-3 ngày thu hoạch 1 lần.

Sau khi hái, bạn nên bảo quản su su trong túi ni lônghoặc hộp kín, để ngăn mát tủ lạnh ở nhiệt độ 8-10°C. Trong điều kiện này, su su có thể giữ được độ tươi trong 7-10 ngày. Tránh để su su ở nhiệt độ thường quá 3 ngày vì quả sẽ nhanh chóng già, héo và mất nước.

Vậy là thông qua bài viết này, chắc hẳn bạn đọc đã biết được cây su su trồng vào tháng mấytốt nhất cũng như nắm vững quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc chuyên sâu. Đây là loại cây khá đơn giản để trồng nhưng cần chăm sóc đúng kỹ thuật theo từng giai đoạn sinh trưởng để ra quả đẹp, ngon và năng suất cao. Với những kiến thức chuyên môn được cập nhật đến năm 2026 trong bài viết, bạn hoàn toàn có thể tự tay xây dựng vườn su su xanh tươi, sai quả ngay tại nhà. Nếu có bất kỳ thắc mắc hay thông tin gì cần tư vấn, bạn hãy liên hệ ngay LISADO để được tư vấn miễn phí nhé!